Στη Μυτιλήνη των διαφιλονικούμενων συνόρων και πεποιθήσεων, ανάμεσα στις πολλαπλές αόρατες προσπάθειες συνύπαρξης και αλληλεγγύης και τις πολλές χορωδίες και θεατρικές ομάδες ξεχωρίζουν μερικές δράσεις που είναι πλέον διαπολιτισμικές και χτίζουν ένα habitus αλληλεγγύης [1] όπως η «Χορωδία Cantalaloun» https://www.cantalaloun.org και η «Παιδική χορωδία Polyphonica» www.polyphonica.gr οι οποίες δημιουργήθηκαν από τη συνεργασία καλλιτεχνών τσίρκου, θεάτρου, χορωδίας και ανθρώπων από όλο τον κόσμο που συναντήθηκαν στη Λέσβο το 2016, στην καρδιά της «μεταναστευτικής κρίσης», με την Μαρίζα Βαμβουκλή, τον Fred Normal, τον Γιώργο Γέργο και αλληλέγγυους/ες του ΠΙΚΠΑ και του Mosaik, εμπνεόμενοι από το καλλιτεχνικό ρεύμα “Community music”. Όλοι και όλες, συντονίστρια και συνεργαζόμενοι σε τακτική βάση καλλιτέχνες συμμετέχουν εθελοντικά, δίχως αμοιβή. Όπως σημειώνει η ίδια η Cantalaloun (2020):
«Η ταυτότητα της χορωδίας είχε τεθεί στην πράξη, οδηγημένη από τα γεγονότα. Η χορωδία απευθύνεται σε όλους όσους αγαπούν το τραγούδι και γενικά τις παραστατικές τέχνες, όντας ταυτόχρονα ανοιχτοί σε οριζόντιες, αυτοοργανωμένες δομές, χωρίς εξουσιαστικά μοντέλα. Καταργεί όρια ή προκαταλήψεις που συνήθως τίθενται από διαφορετικές ηλικίες, καταγωγές, οικονομικά και πολιτιστικά υπόβαθρα, γλώσσες, δεξιότητες και προκρίνει τη γνήσια περιέργεια, την όσμωση, τη συνεργασία και τον αλληλοσεβασμό» (Cantalaloun, 2020). Παρακάτω εστιάζουμε σε μερικές δράσεις.
“Opera Babel” Φεβρουάριος – Μάρτιος 2017 (θίασος 50 ανθρώπων από 4 – 60+χρονών, και διαφορετικές καταγωγές). Η παράσταση ήταν εμπνευσμένη από το “Έπος του Γιλγαμές” που όμως εδώ είχε διαφορετικό τέλος: «Γιατί πολύ απλά εδώ στη Λέσβο, γράφεται μια νέα ιστορία, αυτή στην οποία, πάνω σε μια σκηνή θα συναντηθούν πρόσφυγες, ντόπιοι, εθελοντές, παιδιά, ερασιτέχνες και επαγγελματίες τραγουδιστές και μουσικοί για να μας ταξιδέψουν σε ένα νέο κόσμο. Αυτόν στον οποίο όλοι μπορούμε να συνυπάρχουμε αρμονικά…»[2]
MAHABHARABBIT Μάιος 2018 (θίασος 60 ανθρώπων από 4 – 60+χρονών, και διαφορετικές καταγωγές). Η παράσταση έγινε αμέσως μετά τις επιθέσεις ορισμένων κατοίκων ενάντια σε συγκέντρωση προσφύγων στην πλατεία Σαπφούς. Ονομάστηκε Μαχαμπαράμπιτ, από το ινδικό έπος Mahabarata, τον σύγχρονο κατακλυσμό απορριμμάτων (σε αντιστοιχία με αυτόν του Νώε) και τη κατάληξη rabbit, ένα Μαγικό Κουνέλι που δίνει την ιδέα του αερόστατου, «ενός αερόστατου που δεν λειτουργεί από τον αέρα και τη φωτιά αλλά με την καλή συνεργασία και την αλληλεγγύη»[3] και προτείνει την ιδέα της ανακύκλωσης – μεταποίησης.[4]
14/5/2018 Αποσπάσματα από τη συνέντευξη της Βαγγελιώς στην Κρίστη στο 6o Πειραματικό γυμνάσιο όπου γίνονται οι πρόβες της Cantalaloun:
«Η ιδέα ξεκίνησε δύο καλοκαίρια πριν στο festival festival -“Balance & Harmony” που οργάνωσε η “Sea Clown Sailing Circus”- στα Τσαμάκια όπου είμασταν μαζί με τον Φρεντ τη Μαρίζα και τη Χριστίνα. Ηταν ένα τριήμερο ανοιχτό σε όλους με ακροβατικά μουσικές χορό δέσιμο ναυτικών κόμπων. Επειδή μας άρεσε είπαμε να το συνεχίσουμε και έτσι τον επόμενο Νοέμβρη ξεκίνησε με μια συνάντηση στο Mosaik (βλέπε post) όπου κάναμε στην αρχή τις πρόβες. Στηριζόμαστε αποκλειστικά σε δικούς μας πόρους και σε crowdfunding. Εκτός της Cantalaloun είναι και η Polyfonica με τα μικρά παιδάκια. Είναι ωραία γιατί συναντιόμαστε όλοι μαζί. Εμένα είναι και τα παιδιά μου μαζί και μ’αρεσει παρα πολύ που κάνουμε κάτι κοινό μαζί, γιατί μετά, τα τραγούδια τα μεταφέρουμε στο σπίτι και μεταφέρεται εκεί η ενέργεια της χαράς.
Μ’αρέσει που συναντιόμαστε εδώ άνθρωποι από διαφορετικές χώρες, διαφορετικούς πολιτισμούς διαφορετικές ηλικίες και τελικά ενωνόμαστε τραγουδώντας και τελικά βλέπουμε ότι δεν είμαστε πολύ διαφορετικοί αλλά έχουμε κάτι πολύ κοινό που είναι η αγάπη για το τραγούδι. Και αυτή η διάθεση να επικοινωνήσεις και να γνωρίσεις καινούργιους πολιτισμούς, μουσικές είναι πολύ σπουδαία. Η χορωδία ξεκίνησε από τη χαρά και την αγάπη ανθρώπων να βρεθούν μαζί να τραγουδήσουν και αυτός ο πυρήνας έφερε κι άλλους κι άλλες και είναι ανοιχτή σε όλους όσους θέλουν και σκέφτονται έτσι.
Προσπαθούμε να ενώσουμε όλες τις φωνές μας μαζί και να βγει μέσα από αυτή τη διαφορετική δημιουργία φωνών (σοπράνο, άλτο, βαρύτονοι) αυτή η νέα σύνθεση. Το σώμα για μας έχει σημασία και γι’ αυτό θέλουμε να μην είμαστε τυποποιημένοι ομοιόμορφοι αλλά χρωματιστοί διαφορετικοί. Το να είσαι ο εαυτός σου βγαίνει πιο καθαρά. Τραγουδάς και βγαίνει η ψυχή σου από μέσα.
Η χορωδία πήγε στην αντιφασιστική πορεία γιατί το τραγούδι είναι ένας τρόπος και να διαμαρτυρηθείς και να προτείνεις κιόλας. Δηλαδή να προτείνεις τη χαρά και το ότι μπορεί να αλλάξει αυτή το σύστημα προς το καλύτερο. Γιατι το τραγούδι η μουσική ο χορός και οι τέχνες γενικά μας ενώνουν παρα μας χωρίζουν».
Από αυτή τη μέρα και μετά η χορωδία κατακλύζει με τις μουσικές της τις γειτονιές και τις πλατείες της Λέσβου και κυρίως την Πλατεία Σαπφούς, κάθε φορά που το θεωρεί αναγκαίο. Σιγά σιγά φτιάχνει ένα habitus αλληλεγγύης και συνεργασίας και εμπνέει και άλλες συλλογικότητες.
Κρίστη Πετροπούλου
Δεκέμβριος 2019
Φωτογραφίες:
1. Η παιδική χορωδία Polyphonica, η χορωδία Cantalaloun, ο Fred Normal από το τσιρκοθέατρο “Sea Clown Sailing Circus” και πολλ@ καλλιτέχνες στο Δημοτικό Θέατρο. Φεβρουάριος 2017. Πηγή: https://www.indiegogo.com/projects/opera-babel-lesvos-community-circus-theatre#/
2. Η παιδική χορωδία Polyphonica, η χορωδία Cantalaloun, το Bodypercussion KeKeCa από Τουρκία, και πολλ@ καλλιτέχνες. Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, 4 Μαΐου 2018. Φωτογραφία Κρίστη Πετροπούλου.
3. Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, 4 Μαΐου 2018. Πηγή: https://www.vice.com/gr/article/ywezqv/sth-mytilhnh-kapoioi-prosfyges-epai3an-se-mia-parastash-me-8ema-to-periballon
4. Αντιφασιστική εκδήλωση Cantalaloun στην πλατεία Σαπφούς 2/11/2019 Πηγή : https://www.youtube.com/watch?v=eev9nXkudBk&list=PL5PV2BCFDWvUiHiZviQT43RDw5yKD64_-&index=2
Αναφορές / βιβλιογραφία:
Cantalaloun, 2020. Ιστότοπος www.cantalaloun.org και κανάλι Youtube Cantalaloun.
Polyphonica, 2020. Ιστότοπος http://www.polyphonica.gr
Bourdieu P., 1972. Outline of a theory of practice; Cambridge: Cambridge University Press.
Wacquant L., 2016. A concise genealogy and anatomy of habitus The Sociological Review, Vol. 64, 64–72.
Petropoulou C., 2019. Can the poetic of commoning change the habitus? Reflexions from Lesvos with a Latin American perspective of urban – regional social movements. In : Gouvias D., Petropoulou C., Tsavdaroglou C., 2019. Contested Borderscapes.Transnational Geographies vis-à-vis Fortress Europe. Invisibles Cities, pp.125-138.
Φρατζή Δ.,2018. https://www.vice.com/gr/article/ywezqv/sth-mytilhnh-kapoioi-prosfyges-epai3an-se-mia-parastash-me-8ema-to-periballon
Παπανικολάου Ν., 2017 https://kinisienergoipolites.blogspot.com/2017/03/blog-post_59.html
Συναυλία 2/11/2019 https://www.youtube.com/watch?v=eev9nXkudBk&list=PL5PV2BCFDWvUiHiZviQT43RDw5yKD64_-&index=2


